Η πολυκατοικία

Το τηλεοπτικό σίριαλ είναι έχγρωμον τεχνικολόρ, άκρως φιλικόν προς τον χρήστη. Συμπαθητικές φυσιογνωμίες, ιστορίες βγαλμένες από τη ζωή, μικροί ήρωες της καθημερινότητας. Χαζεύεις λίγο, γελάς λίγο, περνάει η ώρα. Μια άλλη «πολυκατοικία» ξεδιπλώνει τα επεισόδιά της, όχι στην τηλεόραση, αλλά στα ψαγμένα ρεπορτάζ των εφημερίδων. Η «άλλη» πολυκατοικία βρίσκεται στο κέντρο της πρωτεύουσας, από τα πέριξ της Ομόνοιας μέχρι κάτω από τον Αγιο Παντελεήμονα. Απρόσωπα κτίρια που υψώθηκαν στον «οικοδομικό οργασμό» της δεκαετίας του 60 για να φιλοξενήσουν τους χιλιάδες εσωτερικούς μετανάστες που έφταναν από την επαρχία. Στενόχωρα όνειρα της αντιπαροχής, γεμάτα μελαγχολία: Οι πιο μεγάλοι νοσταλγούσαν την άπλα του χωριού που αντάλλαξαν για τα τσιμεντένια ντουβαράκια. Οι πιο μικροί ονειρεύονταν να «φύγουν», να δραπετεύσουν, να πετάξουν: στο Παρίσι, στο πανεπιστήμιο, στο διάστημα. Οπουδήποτε μακριά από τα τρία δωμάτια και κουζίνα, τα ανύπαρκτα μυστικά στους χάρτινους τοίχους και τη μυρωδιά από τα κεφτεδάκια της από κάτω. Οι περισσότεροι τα κατάφεραν. Εφυγαν. Οι πολυκατοικίες μαράζωσαν, παρήκμασαν, άδειασαν... Και ξαναγέμισαν, πάλι από μετανάστες. Αυτή τη φορά εξωτερικούς, που τρύπωσαν στα ντουβάρια που εγκατέλειψε το αστικό όνειρο. Δώδεκα, δεκαέξι, εικοσιτέσσερα άτομα σε δυο δωμάτια. Κοιμούνται με βάρδιες, για να μοιραστούν το εξωφρενικό νοίκι. Τραβούν την προσοχή μόνο όταν αυτή η ασφυξία της ζωής τούς οδηγεί σε ξεσπάσματα βίας που εξοργίζουν τους «φιλήσυχους» εναπομείναντες κατοίκους. Δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα είναι μια τέτοια πολυκατοικία ύστερα από άλλα τριάντα χρόνια. Τι πρόσωπα θα έχουν οι ένοικοι, ποια γλώσσα θα μιλάνε, τι θα λένε οι εφημερίδες της εποχής. Θα είναι σκληρά γκέτο ή ζωηρές, υγιείς αστικές εστίες; Θα είναι φωλιές ειρήνης ή εμπόλεμες ζώνες; Ο,τι κι αν συμβεί, ένα είναι σίγουρο: Η «πολυκατοικία» του αύριο (όπως και του σήμερα) δεν θα μοιάζει με αυτή που θα βλέπουμε στην τηλεόραση...

Ο κουκουλοδιώχτης

Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση: Την τραβάει ο οργανισμός τους την πλάκα! Δεν εξηγείται διαφορετικά η «ποινικοποίηση» της κουκούλας. Δηλαδή, τι περίμεναν; Οτι θα πάρει κανένας άνθρωπος σοβαρά αυτές τις σκέψεις-προτάσεις ανακοινώσεις, όταν ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται ανάμεσά τους; Μπαφιάσαμε στα «μέτρα». Εχουμε ήδη νόμους για όλα. Για τα σπασίματα και για τις φθορές, και για τις ένοπλες ληστείες, και για τα ανοιγμένα κεφάλια στα γήπεδα. Εχουμε νόμους για την οικογενειακή βία, τα διαζύγια, την προστασία του ιδιωτικού βίου. Εχουμε νομοθεσία για τη δόμηση, την προστασία του δάσους και της παραλιακής ζώνης, για το δημόσιο πτύειν. Εχουμε νομικό πλαίσιο απόλυτης ισότητας ανδρών και γυναικών, ξεκάθαρους νόμους εναντίον των θρησκευτικών και φυλετικών διακρίσεων, κι ένα σύγχρονο οικογενειακό δίκαιο. Ακόμα κι ο πιο αγαθός Ελληνας ξέρει ότι το ζήτημα βρίσκεται στην εφαρμογή όλων αυτών των περίπλοκων και διαρκώς αναθεωρούμενων νόμων. Σέβεται τους νομοθέτες και τους αφήνει να κάνουν το έργο τους. Μετά είναι που του ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι. Οταν σε τόσες περιπτώσεις οι νόμοι δεν εφαρμόζονται. Οταν του κάνουν το παιδί κιμά στο ξύλο επειδή το τσάκωσαν γύρω από μια διαδήλωση και δεν μπορεί να βρει το δίκιο του πουθενά. Οταν του σπάνε το αμάξι, το μαγαζί, τα μούτρα, μπροστά στα μάτια δεκάδων πάνοπλων «οργάνων» και κανείς δεν πιάνει κανέναν, λες και αυτό που τους εμπόδιζε ήταν ακόμα ένας κουκουλοκτόνος νόμος. Οταν στη γωνιά του σπιτιού του ξεφυτρώνει ένα κτήνος τριών χιλιάδων τετραγωνικών σε οικόπεδο που δεν χτίζει πάνω από διακόσια μέτρα - και δεν επεμβαίνει κανείς. Τότε είναι που η ανακοίνωση ακόμα μίας «δέσμης» νομικών μέτρων μάς τρελαίνει. Κι επειδή δεν μπορούμε να πάρουμε κουκούλες, κράνη και λοστούς (γιατί δεν το επιτρέπει η προσωπική και πολιτική ηθική μας), παίρνουμε τους αρμόδιους... στο ψιλό. Και τους κάνουμε πλάκα. Ανελέητη. Και ξεκουκούλωτη.

Υπέρ κρίσεως και πατρίδος

Λίγους μήνες μετά το ξέσπασμα της κρίσης, ο παραλογισμός του συστήματος μόλις τώρα αρχίζει να μου αποκαλύπτεται. Στην αρχή βγήκαν κάτι καλοί κύριοι και μου είπαν ότι εγώ δημιούργησα την κρίση. Ξόδευα, έλεγαν, πολύ περισσότερα χρήματα απ όσα κέρδιζα, και όσα δεν είχα διαθέσιμα, τα δανειζόμουν. Ο ανεξέλεγκτος δανεισμός, η υπερβολική -πάνω από τα όριά μου- κατανάλωση με φαλίρισαν, και, μαζί με μένα, φαλίρισε και το σύστημα. Ποιος φταίει για την κρίση; Εγώ, που ήμουν κουφιοκέφαλος! Μάλιστα. Μετανοώ γονυπετής . Αλλάζω τη συμπεριφορά μου. Σπατάλες τέλος. Λούσα, περιττά έξοδα, επιπολαιότητες και πολυτέλειες ξορκισμένα με τον απήγανο. Σημαντικές αγορές αναβάλλονται επ αόριστον. Να κάνω θυσίες, μάλιστα, για να βγούμε από την κρίση. Και; Και την άλλη μέρα βγαίνουν κάτι καλοί κύριοι και μου εξηγούν ότι αυτός είναι ο σίγουρος τρόπος να καταστραφούμε παγκοσμίως! Διότι, αν στυλώσω τα ποδάρια σαν το μουλάρι και δεν ξοδεύω, αν δεν καταναλώνω, αν δεν χρεώνομαι και δεν χρεώνω, «παγώνει» η αγορά και πάμε για φούντο όλοι. Με την καινούργια μου «σπαγκοραμμένη» οικιακή πολιτική κλείνουν μαγαζιά, φουντάρουν επιχειρήσεις, μένει άνεργος κόσμος. Εγώ έφταιγα για την κρίση με τις σπατάλες μου, εγώ φταίω, πάλι, με την τσιγκουνιά μου. Πόσα θέλουν να μου δώσουν για να τρελλαθώ; Κι ας μη μου τα δώσουν μεττρητά, ας είναι και σε πιστωτική, σε διακοποδάνειο, σε ό,τι μορφή θέλουν, τέλος πάντων, αρκεί να πληρώνουν τον λογαριασμό. Κι εγώ να βγω στα μαγαζιά να λυσσάξω. Οχι για μένα, για τη φουκαριάρα την οικονομία, που «παγώνει». Για να «ζεσταθεί» η αγορά! Για πατριωτικούς λόγους. Είμαι έτοιμος, να πέσω στις επάλξεις! Υπέρ κρίσεως και πατρίδος, υπέρ καρτών και αξιών...

Δίκτυο ευρωπαϊκών κινηματογράφων

Σβήνουν τα φώτα στην αίθουσα, στην οθόνη σχεδιάζεται μια γραμμή, ύστερα στο σκοτεινό φόντο αναδύονται ονόματα πόλεων, μεγαλώνουν και χάνονται, για να δώσουν τη θέση τους σε άλλα που έχουν αναδυθεί στο μεταξύ. Κάθε φορά εντείνω την προσοχή μου να μη χάσω την Αθήνα που βγαίνει στην αρχή, μικρά γράμματα, γρήγορο πέρασμα, αμέσως χάνεται στις διάττουσες υπόλοιπες πόλεις, Βαρκελώνη, Άμστερνταμ, Ταλίν, Πράγα... ύστερα βγαίνει και η Θεσσαλονίκη, κρατάει περισσότερο, επειδή είναι πιο μεγάλο όνομα μάλλον. Μέσα σε αυτές τις ταχύτητες προσπαθώ να βρω εικόνες γνωστές από φωτογραφίες ή από δικές μου βόλτες σε μερικές πόλεις που έχω πάει, κι όπως παρελαύνουν τα ονόματα παρελαύνει η επιθυμία και η νοσταλγία να τις γνωρίσω ή να τις ξαναπερπατήσω. Δίκτυο πόλεων ευρωπαϊκού κινηματογράφου είναι όλη αυτή η αδερφοποίηση, αυτές οι απαλές συνεχόμενες εκρήξεις φωτεινών ονομάτων. Πόλεις που βοηθάνε το δικό τους σινεμά, το υπερασπίζονται, το προωθούν, το αγαπάνε και δεν παραιτούνται από την πολυτέλεια να το παράγουν. Για λίγα δευτερόλεπτα τρυπώνει στην καρδιά μου, τόσο ευχάριστα, τόσο πρόθυμα, η ψευδαίσθηση πως η Αθήνα ανήκει σε έναν γαλαξία από πόλεις αληθινές, είναι ένα αστεράκι στο ευρωπαϊκό στερέωμα, καλλιτεχνική, ανοιχτόκαρδη, γεμάτη έμπνευση, ομορφιά, δημιουργία και πείσμα: Να μείνει ζωντανή η δυνατότητά της να κατασκευάζει εικόνες, να τρέφει συγγραφείς και μουσικούς, φιλοσόφους και περιπατητές, αργόσχολους, καφενόβιους, ανθρώπους υπαίθριους, όχι ημιυπαίθριους. Πως έχει τέτοιο πείσμα φαντάζομαι κάθε φορά, και δεν θα τιμωρήσει τους εκλεκτούς της που εκτίθενται, δεν θα τους συντρίψει με στριμμένο επαρχιωτισμό, δεν θα τους εκδικηθεί για τα ρίσκα που παίρνουν. Πως δεν είναι στεγνή και αποχαυνωμένη από φόβο και υπεροψία ταυτόχρονα, δεν έχει υποκύψει στην ασχήμια και στη βία, πως ακόμα ανασαίνει και επιθυμεί. Ψευδαίσθηση λίγων δευτερολέπτων. Θα πάρω, ευχαριστώ.

ΑΙDS και Βατικανό

Η ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ απορρίπτει τις τεχνητές μεθόδους αντισύλληψης. Ο Πάπας Πίος ΙΑ΄ είχε χαρακτηρίσει το 1930 την αντισύλληψη ως «προσβολή στον νόμο του Θεού και της φύσης». Σε αυτό το σημείο δεν υπάρχουν περιθώρια για γόνιμη συζήτηση, επειδή η πίστη είναι εντελώς προσωπική υπόθεση. Όμως, οι δηλώσεις για τα αποτελέσματα της αντισύλληψης είναι εντελώς διαφορετικό θέμα. Στο πρώτο του ταξίδι στην Αφρική, ο Πάπας Βενέδικος ΙΣΤ΄ είπε, προχθές, ότι το ΑΙDS «δεν μπορεί να ξεπεραστεί μέσω της διανομής προφυλακτικών, τα οποία χειροτερεύουν τα προβλήματα». Το σχόλιο του Ποντίφικα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Και τα επιστημονικά στοιχεία είναι συντριπτικά: η άποψή του είναι παράλογη και ανεύθυνη. Όποια χώρα στην Αφρική άρχισε προγράμματα διανομής προφυλακτικών είδε τους τρομακτικούς αριθμούς θανάτων από ΑΙDS να μειώνονται. Ακόμα και πιστοί καθολικοί σήμερα δέχονται τη χρήση τους. ΄Ηρθε η ώρα το Βατικανό να αλλάξει τη στάση του για το φλέγον αυτό ζήτημα.

Απαγορεύονται και οι μπούρκες;

Πολύ άδικα τον κατηγορούν αυτόν τον νόμο για τις κουκούλες και δεν μπορούν να εκτιμήσουν τις κρυμμένες του αρετές. Φαίνεται απλός, αλλά είναι πολύ φιλοσοφημένος. Πρώτον, κάνει την αρχή στη λύση του μεγάλου προβλήματος των νόμων στην Ελλάδα, που είναι μεν πολλοί, αλλά δεν εφαρμόζονται. Προφανώς είναι περίπλοκοι, δύσκολοι, πώς να τους μάθουν και οι αστυνομικοί που έχουν εξαντληθεί από τις Πανελλήνιες μέχρι να μπουν στη Σχολή τους, κι όλοι οι υπόλοιποι που οφείλουν να τους εφαρμόζουν; Ενώ αυτός είναι απλούστατος. Μαζεύεις όποιον φορά κουκούλα, και κατά προτίμηση αυτόν που απλώς φορά κουκούλα, γιατί αν κρατάει και κανένα λοστό, ας πούμε, τρελός είσαι να πας κοντά; Έτσι εφαρμόζεις έναν νόμο απλό με τρόπο απλό και ικανοποιείς το περί δικαίου αίσθημα του πολίτη που το απλοποιείς κι αυτό κατά βούληση. Γιατί, τι θέλει κι αυτός ο καημένος ο λαός; Να εφαρμόζονται οι νόμοι θέλει. Κάνετε απλούς νόμους, να μπορούν να εφαρμοστούν. Απαγορεύονται οι κουκούλες, δεν είναι ξεκάθαρο; Μπορεί ο κουκουλοφόρος να μην έχει ακόμα διαπράξει έγκλημα, για να φορά κουκούλα όμως κάτι κακό θα έχει στον νου του. Χάθηκε να βάλει ένα καπέλο, μια μαντίλα, μια μπούρκα, κάτι αξιοπρεπές τέλος πάντων; Ωχ σταθείτε, εδώ το πράγμα μπερδεύεται. Τι θα γίνει με την μπούρκα, τη μαντίλα; Μπορούν να θεωρηθούν κουκούλες αυτά; Κι αν απαγορευτούν θα μπλέξουμε όπως οι Γάλλοι τότε με την ισλαμική μαντίλα. Θα πρέπει να εκδοθεί μια λίστα, τι ακριβώς απαγορεύεται και τι επιτρέπεται: κράνος, φερετζές, πέπλο, μάσκα ιατρική, μάσκα αερίων, ένα σωρό πράγματα χρειάζονται διευκρίνιση. Κρίμα, πάνω που είπαμε θα ξεδώσουμε λίγο εφαρμόζοντας έναν εύκολο νόμο, το πράγμα περιπλέκεται. Η παγκοσμιοποίηση φταίει και γι΄ αυτό, όπως συνήθως. Τι να κάνεις όμως; Πώς να ξεφύγεις από αυτόν τον κόσμο;

Ωδή στις βιτρίνες

Ω βιτρίνες, πρέπει να σας τραγουδήσουμε, τώρα που ίσως θα σας αποχαιρετήσουμε. Ακόμα κι αν δεν καταφέρουν να σας σπάσουν όλες, οι εραστές της καταστροφής, θα σας σκεπάσουν οι ιδιοκτήτες σας με ατσάλινα ρολά, αν δεν σας καταργήσουν τελείως. Σκοτεινές και σιδερόφραχτες θα μένετε τα βράδια, όταν κλείνουν τα μαγαζιά, τσακισμένες ή φρουρούμενες όταν είναι ανοιχτά. Οι μουντοί μας δρόμοι έχουν γίνει πιο μουντοί, κουμπωμένα τετράγωνα τριγυρίζουν κουμπωμένους ανθρώπους. Χάνεται από τη ζωή μας αργά και σταθερά το σκηνικό που στήνετε, η περιποιημένη σας παράσταση για να προκαλέσετε επιθυμίες. Η τέχνη του διακοσμητή, η αγωνία του επενδυτή, ο μόχθος του πωλητή να σας περιποιείται σαν το σαλόνι του, σαν τη γαμήλια γιορτή του, κάθε μέρα, απαράδεχτα όλα! Ω εσείς που ακούραστα μεταφέρετε τα μηνύματα των εξελίξεων από όλον τον κόσμο, χαίρετε και αντισταθείτε! Οι καταστροφείς δεν θέλουν τις επιθυμίες να αλωνίζουν και να πιάνονται σε δόκανα χρωμάτων κι αρωμάτων, τίτλων και προγραμμάτων. Έχουν κάτι από καλόγερους μέσα τους, από επαρχιώτες γυμνασιάρχες του ΄50. Υποχρεώνουν τον εαυτό τους να μισούν ό,τι δεν μπορούν να αποκτήσουν. Σεμνότυφοι ηθικολόγοι, οι τιμωροί της ζωής μας. Πώς τόσον καιρό σας άφηναν να εκτίθεστε ελεύθερα, είναι απορίας άξιον. Δεν επιτρέπεται να μπαίνουμε σε πειρασμούς, αποφάσισαν για μας οι σταυροφόροι του φόβου. Ονειρεύονται στρατιές ομοιόμορφα ντυμένων στρατιωτών της επανάστασης, όπως οι Κινέζοι πριν από τη στροφή στην κατανάλωση, αφού μάλιστα θεωρούν ότι ξαναζούν τον Μάη του ΄68, που μέσα στην τρομακτική του άγνοια ήταν «κινεζόφιλος», δηλαδή υποστήριζε το πιο ανελέητο καθεστώς της εποχής, ενώ ζητούσε τη μεγαλύτερη δυνατή ελευθερία για τους εξεγερμένους. Έκτοτε ειπώθηκαν αυτά, αναλύθηκαν και ξεπεράστηκαν, όχι όμως εδώ, στην κομπλεξική επαρχία, όπου η αντίδραση ντύθηκε εξέγερση και βρήκε ευκαιρία να ξεφαντώσει.