Δήθεν οικολογικά

Για κάποιους είναι πρόβλημα, για κάποιους άλλους μια ακόμη ευκαιρία να πλουτίσουν. Τα τελευταία χρόνια, οτιδήποτε πράσινο φοριέται πολύ στην Ελλάδα. Οίκοι μόδας διαφημίζουν ότι παράγουν ρούχα φτιαγμένα εξ ολοκλήρου από οικολογικά υλικά. Αυτοκινητοβιομηχανίες, ότι τα νέα μοντέλα τους απελευθερώνουν ολοένα λιγότερους ρύπους στην ατμόσφαιρα. Εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, ότι η νέα συσκευή τους φέρει κάλυμμα από οικολογικό υλικό. Μέχρι και οικολογικό πλυντήριο ρούχων πρόκειται να κυκλοφορήσει σύντομα στην ελληνική αγορά, το οποίο θα χρησιμοποιεί... μόλις ένα φλιτζάνι νερού σε κάθε κύκλο πλυσίματος. Στο εξωτερικό το φαινόμενο είναι γνωστό και έχει αποκτήσει και όνομα: greenwashing (ένας είδος πλύσης εγκεφάλου του καταναλωτή για τη διάσωση του περιβάλλοντος). Ο όρος περιγράφει την προσπάθεια κάποιων επιχειρήσεων είτε να «πουλήσουν» προς τα έξω ένα δήθεν φιλοπεριβαλλοντικό πρόσωπο, είτε να προωθήσουν τα προϊόντα τους, υπερβάλλοντας όσον αφορά στα πράσινα χαρακτηριστικά τους. Μόνο που αλλού οι καταναλωτές αρχίζουν και ξυπνάνε. Σε πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ, σε προϊόντα που διαφημίζονταν ως φιλοπεριβαλλοντικά, προέκυψε ότι μόνο σε μία από τις... χίλιες περιπτώσεις επρόκειτο πράγματι για οικολογικό προϊόν. Η είδηση μεταδόθηκε αστραπιαία και σήμερα οι καταναλωτές στις ΗΠΑ έχουν γίνει πιο προσεκτικοί σε κρούσματα greenwashing από τα πρώτα κιόλας πλάνα ενός διαφημιστικού σποτ. Το greenwashing είναι πολύ της μόδας και στην Ελλάδα. Εδώ όμως ούτε έρευνες γίνονται, ούτε φορείς υπάρχουν που να μετρούν με συγκεκριμένα κριτήρια πόσο φιλοπεριβαλλοντικά είναι όντως όσα ισχυρίζονται στις διαφημίσεις τους οι εταιρείες. Και έτσι θα περάσει κάμποσος καιρός μέχρι να μάθουμε να ξεχωρίζουμε το πραγματικά οικολογικό προϊόν από το προϊόν-μαϊμού. Μέχρι τότε, το περιβάλλον θα συνεχίζει απλώς να «πουλάει».