Περιβαλλοντικός λαϊκισμός

Στα Δερβενοχώρια αντιδρούν για την εγκατάσταση αιολικού πάρκου. Η αντίδραση προέρχεται κυρίως από τη Μονή Οσίου Μελετίου Κιθαιρώνος. «Η βλάβη, εν προκειμένω, δεν είναι μόνο αισθητική αλλά και ηθική, ανάρμοστη δηλαδή με τη θρησκευτική φύση ιεράς μονής εν ενεργεία», επισημαίνεται μεταξύ των άλλων στην προσφυγή που έκανε η μονή προς το Συμβούλιο της Επικρατείας προκειμένου να σταματήσουν οι εργασίες του αιολικού πάρκου. Και συμπληρώνουν: «Η Πολιτεία οφείλει έμπρακτο σεβασμό της πνευματικής ασκήσεως των μοναχών με την αποφυγή παντός έργου και δραστηριότητας που δύναται να διαταράξει την αισθητική και ησυχία των τόπων αυτών». Δεν ξέρω πώς θα χειριστεί το ζήτημα το ΣτΕ και πώς θα συμβιβάσει το δικαίωμα της πνευματικής ασκήσεως με τα έργα του Διαβόλου. Είναι βέβαιο όμως ότι δεν αντέδρασε στις νεο-κιτς προσθήκες του μοναστηριού (ξενώνες, χώροι υποδοχής κ.τ.λ.) για την εξυπηρέτηση της θρησκευτικής του πελατείας ούτε στη μετατροπή σε πάρκινγκ του εσωτερικού περιβόλου του ναού. Όπως δεν αντέδρασε στην ανεπανάληπτη προσβολή του τοπίου από τις πολυάριθμες- νέας κοπής- μονές που ξεφυτρώνουν αυθαίρετα μέσα σε δάση και λειμώνες. Όπως δεν αντέδρασε στην εγκατάλειψη των αρχιτεκτονικά υπέροχων βυζαντινών και μεταβυζαντινών μοναστηριών, των σκαρφαλωμένων στα βράχια, των ακροβολισμένων σε νησιωτικά ακρωτήρια, των χαμένων μέσα σε πανάρχαια και (ευτυχώς) ξεχασμένα τοπία της ορεινής Ελλάδας. Με άλλα λόγια, υπάρχει μια περίεργη (ως προς τη συγκυρία και την επιλεκτικότητα) ανάδυση της ευαισθησίας πολλών συμπολιτών μας για την αισθητική και το περιβάλλον, που δεν εκφράστηκε με τον ανάλογο ζήλο κατά τη διάρκεια της ανεπανάληπτης λεηλασίας που υπέστη το ελλαδικό τοπίο από την οικοδόμηση (πολυκατοικία, εκτός σχεδίου, παραθεριστικά), από τους πυλώνες της ΔΕΗ, από τους επιθετικούς δρόμους στα πρανή των κλιτύων, από τους σκουπιδότοπους, από την εκτεταμένη επιδρομή στους βιότοπους. Θα ήθελα δηλαδή από όλους τους τοπικούς πληθυσμούς που θέτουν θέμα αισθητικής για την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας, να επιδείξουν στοιχειωδώς το ίδιο ενδιαφέρον για την επέλαση ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ η υπόθαλψη των αδιευκρίνιστου χαρακτήρα «περιβαλλοντικών κινημάτων» από πολιτικούς ή αυτοδιοικητικούς μηχανισμούς, προς άγραν πολιτικής πελατείας. Των οικολογικών σχηματισμών μη εξαιρουμένων. Επέρχονται άλλωστε εκλογές της καθημερινής βαρβαρότητας του κράτους και των ιδιωτών και τη «Λιβανοποίηση» τόσο του αστικού όσο και του εξωαστικού χώρου σε διάστημα μόλις τριών- τεσσάρων δεκαετιών. Θα ήθελα επίσης να επιδείξουν την ίδια ευαισθησία για το περιβάλλον της Πτολεμαΐδας, τη μαύρη σκόνη και τα φουγάρα, χάρις στα οποία ηλεκτροδοτείται η χώρα για μισό και πλέον αιώνα. Άλλως, η αγανάκτηση μπορεί να χαρακτηριστεί τουλάχιστον προσχηματική και υποκρύπτουσα ιδιοτελή κίνητρα, όπως προς τιμήν της επισημαίνει σε ανακοίνωσή της μεγάλη περιβαλλοντική οργάνωση: «Πολλοί δήμοι και πολίτες αντιδρούν στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας επειδή πιστεύουν ότι οι εκτάσεις γης που διαθέτουν πρέπει να αξιοποιηθούν μόνο για οικιστικούς και τουριστικούς λόγους». Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως οι ανεμογεννήτριες δεν έχουν δυνάμει επιπτώσεις στο περιβάλλον, τόσο από την ανάπτυξη των πυλώνων στις κορυφογραμμές όσο και από τα συνοδά έργα. Η απάντηση όμως δεν μπορεί να είναι η δαιμονοποίηση μιας πολλά υποσχόμενης τεχνολογίας, αλλά η απαίτηση για σωστές μελέτες, για τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που περιέχουν οι αδειοδοτήσεις, για αυστηρότερες προδιαγραφές σε ό,τι αφορά τα ζητήματα του τοπίου- η αρχιτεκτονική τοπίου είναι σχεδόν άγνωστη στη χώρα μαςκαι εν τέλει για συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων. Αυτό δεν γίνεται βέβαια με πετροβολισμούς, κραυγές και απειλές εναντίον των «αντιπάλων» αλλά με διάλογο, πολλές φορές δύσκολο και κουραστικό, που είναι η μόνη οδός στις δημοκρατίες. Διαφορετικά, ανοίγει ο δρόμος προς την αυθαιρεσία και τον αυταρχισμό, στο καθεστώς δηλαδή όπου ισχύει το δίκιο του ισχυροτέρου. Φυσικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι οι αυθόρμητες αντιδράσεις πολιτών, ακόμη και αν αυτές γίνονται για το λάθος θέμα. Το πρόβλημα είναι η υπόθαλψη των αδιευκρίνιστου χαρακτήρα «περιβαλλοντικών κινημάτων» από πολιτικούς ή αυτοδιοικητικούς μηχανισμούς, προς άγραν πολιτικής πελατείας. Των οικολογικών σχηματισμών μη εξαιρουμένων. Επέρχονται άλλωστε εκλογές.