Κάποτε στην Αμερική

Κάτι στραπατσαρισμένες μαυρόασπρες φωτογραφίες, όπου η μαμά μου φορούσε γυαλιά πεταλούδα και ο πατέρας μου κρατούσε στην αγκαλιά του την αδελφή μου μωρό, ήταν η πρώτη εικόνα που είχα για την Αμερική. Η μεγάλη άσπρη Ford με τα «φτερωτά» φανάρια και τα δίχρωμα λάστιχα (ψευτολουσάτος πρωταγωνιστής σε πολλές φωτογραφίες) έγινε στο μυαλό μου το σύμβολο της πιο ευτυχισμένης φάσης της ζωής τους- κι ας μην το παραδέχτηκαν ποτέ. Νέος γιατρός εκείνος, μητέρα με μωρό εκείνη. Χωρίς βοήθεια, με περιορισμένα οικονομικά, να προσπαθούν να στήσουν μια νέα ζωή στην Αμερική του ΄50. Τη χώρα των νέων ευκαιριών. Των ανοιχτών οριζόντων. Της νέας εποχής. Του Εlvis Ρresley, των πρώτων τηλεοράσεων και των νάιλον baby doll. Των ωραίων κλαρωτών καναπέδων και των μπάρμπεκιου στον κήπο- που εκείνοι το ΄καναν επί το ελληνικότερον, με αρνάκι στη σούβλα. Τη μακρινή, αντιφατική (για μένα) Αμερική, που η μυθολογία της μύριζε ελπίδα από τη μια και αλαζονεία από την άλλη. «Δημοκρατία ξέρεις τι είναι;», μου έλεγε. «Δημοκρατία είναι να είσαι νέος γιατρός, να έρχεσαι από το πουθενά, και ο “διευθυντής” σου να σου φέρεται ως ίσος προς ίσον». Αργότερα θόλωναν τα πράγματα μέρα με τη μέρα. Η μυρωδιά της παρακμής, της βλακείας, του κυνισμού, του ξεπουλήματος κάθε αξίας συνόδευσαν τη βεβαιότητά μας ότι δεν υπάρχει διέξοδος από αυτή την παράνοια. Ότι όλος ο κόσμος είναι αλυσοδεμένος στη... δημοκρατία των τραπεζών (και από μια ανθρωπότητα ξεβράκωτη και χρεωμένη μέχρι τον λαιμό, τι αντίσταση να περιμένεις;). Η χώρα των ευκαιριών κατάντησε να έχει έναν Μπους για πρόεδρο και μια ηλίθια με κότσο να διεκδικεί μια θέση στη νέα κυβέρνηση. Τα πρόλαβε αυτά ο άμοιρος ο πατέρας μου, αλλά ήταν πλέον αργά, σε μια φάση της ζωής του που τίποτα δεν είχε πλέον σημασία. Την εκλογή του Ομπάμα δεν την είδε. Έφυγε μερικές μέρες πριν. Είναι βέβαιο όμως ότι αν ήταν παρών κι έβλεπε όλο αυτό το πλήθος των «απολιτίκ» Αμερικανών κατεβασμένο στο δρόμο, σίγουρα κάτι θα έλαμπε από την παλιά σπίθα των νιάτων του, ένα μικρό τσαφ από εκείνη την «παιδική» και πολλές φορές αδικαιολόγητη (λογικά) πίστη στο αύριο. Στην ικανότητα του ανθρώπου να ξυπνάει, να αλλάζει, να πηγαίνει μπροστά. Του αφιερώνω τον... νέο, χρεωμένο και φτωχό Αμερικανό που ξεσπάει και βγαίνει στον δρόμο. Και τα πρώτα αισιόδοξα σημάδια για μια καλύτερη μέρα. Είναι πολύ νωρίς, το ξέρω. Αλλά σ΄ αυτό του μοιάζω. Είμαι κι εγώ λίγο παιδικά αφελής.

Βιάζομαι, βιάζομαι

Μη βιάζεσαι να χαρείς τόσο για τον Ομπάμα, με συμβουλεύουν νεαροί φίλοι που έχουν τη ζωή μπροστά τους και είναι σίγουροι ότι θα βρίσκουν συχνά ευκαιρίες να χαίρονται. Όμως η χαρά είναι σαν την μπίρα, πρέπει να την πίνεις παγωμένη, με αφρούς και φυσαλλίδες, αλλιώς χάνει τη γεύση της. Βιάζομαι να χαρώ, κάνει καλό στην αφομοίωση του οξυγόνου, στους νευρώνες και στις συνάψεις του εγκεφάλου, που έχει πάθει μαρασμό από τον διάχυτο κυνισμό, την αντιδραστική σοφία που αφομοιώνει τόσα χρόνια, τη μονοτονία αυτής της πολιτικής τροφής. Εδώ γίνεται λίφτινγκ στα μυαλά, δεν είναι να το χάνεις. Κάθομαι στην οθόνη του υπολογιστή με τις ώρες, χαζεύω τις ανταποκρίσεις από όλον τον κόσμο, τις εικόνες της χαράς από την Κένυα, το Πεκίνο, το Ιράκ, τη Μόσχα, την Ινδία, την Ινδονησία στο σχολείο που πήγαινε, τη Μανίλα στις Φιλιππίνες, λουσμένοι όλοι στα δάκρυα, άσπροι, μαύροι και όλες οι ενδιάμεσες αποχρώσεις. Κι από πού είναι αυτό το ξανθό κορίτσι με τα πολλά μαντίλια στον λαιμό και το εκστατικό ύφος; Αthens, Greece, γράφει η λεζάντα, γιατί δεν τη συνάντησα κι εγώ; Έπρεπε να βρούμε τρόπο να κάνουμε κι εδώ μια μεγάλη γιορτή, να βγούμε στους δρόμους σε μια ειρηνική πορεία. Στην αμερικανική πρεσβεία να πηγαίναμε, πώς πάνε και ξαναπάνε εκεί οι πορείες κάθε Νοέμβρη, λες και οι Αμερικανοί έστειλαν στο Πολυτεχνείο το τανκς; Έναν αλλιώτικο Νοέμβρη να κάναμε. Μια πορεία συμφιλίωσης, με λουλούδια και τραγούδια, που να γινόταν αρχή να γκρεμιστεί αυτό το απαίσιο τείχος και να κάνει το πρώην «ανοιχτό κτίριο» του Γκρόπιους να μοιάζει με στρατόπεδο συγκέντρωσης καταμεσής στην Αθήνα, και την επέκτασή της να μοιάζει με φυλακή. Να αξιωθούμε κι εμείς την άλλη Αμερική μέσα στη ζωή της πόλης μας.

Στο άσυλο της αγραμματοσύνης

Αγοράζουν συνήθως επώνυμα ρούχα και γενικότερα προσέχουν ιδιαίτερα την εμφάνισή τους. Σημασία άλλωστε για αυτούς έχει το φαίνεσθαι και όχι το είναι. Όχι ότι δίνουν σημασία στους τύπους. Τους περιφρονούν εξίσου με την ουσία. Στο λεωφορείο, το ταξί, το γραφείο θα τους ακούσεις συνήθως να λένε «να τα βράσω τα πτυχία του αφού δεν μπορεί να συνδυάσει το παντελόνι με την κάλτσα» ή «το παπούτσι με την τσάντα», στην περίπτωση που ο στόχος τους είναι γυναίκα. Κοιτάζουν πάντα με νόημα και γνέφουν σαν να γνωρίζουν τα πάντα. Δεν είναι τόσο κακοί αν να τους βλέπεις μια φορά τον χρόνο σε κάποια οικογενειακή συγκέντρωση ή σε κάποιο φιλικό σπίτι. Το πρόβλημα αρχίζει και δεν τελειώνει αν τους συναναστρέφεσαι καθημερινά και αναγκαστικά επειδή δουλεύεις μαζί τους. Αδυνατείς να τους αντιμετωπίσεις συναδελφικά κι αυτό επειδή τις περισσότερες φορές έχουν τις καλύτερες των σχέσεων με τους προϊσταμένους, τους διευθυντές ή το αφεντικό σου. «Εγώ δεν έχω πτυχίο αλλά ξέρω πως ένα και ένα κάνουν δύο», λένε και συνεχίζουν με τις θέσεις τους, που δεν επιδέχονται αντίρρηση επειδή βλέπεις «έχουν τελειώσει το Πανεπιστήμιο της Ζωής». Κομπάζουν που δεν έχασαν τέσσερα, πέντε ή έξι χρόνια στα θρανία, όπως εσύ, και βγήκαν από νωρίς στη βιοπάλη. Στην οικοδομή αν είσαι μηχανικός, θα τους βρεις εργοδηγούς να σου ζητούν να πάρεις πέντε καφέδες, πέντε κάμψεις και ένα αλφάδι πριν τολμήσεις να ανέβεις στην σκαλωσιά για να τους δεις. Αν είσαι δημοσιογράφος, θα τους δεις να σε χαιρετούν συναδελφικά από τα τηλεοπτικά παράθυρα, να πλατσουρίζουν στις μπανιέρες και να εκδίδουν περιοδικά και εφημερίδες. Κι όλα αυτά επειδή εκείνοι τέλειωσαν το Πανεπιστήμιο της Ζωής και διεκδικούν το άσυλο της αγραμματοσύνης. Όμως ο σβέρκος μας δεν βαστάει άλλους τέτοιους απόφοιτους, καιρός να ξεπεζέψουν και ο τελευταίος ας κλείσει επιτέλους την πόρτα!

Μπίρες στο Σικάγο

Πριν από δυο χρόνια πήγα στις ΗΠΑ για πρώτη και μόνη φορά, στη Νέα Υόρκη, όπως όλοι οι τουρίστες, και εκεί γύρω. Με τρόμαξε η αίσθηση της απεραντοσύνης, τα μεγέθη, η κλίμακα. Ένιωσα όμως και σαν να μου δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφτώ μια μακρινή συγγενή που με είχε φροντίσει από μωρό με δώρα και πιο πολύ με διηγήσεις, με τη δική της εικόνα του κόσμου. Με είχε στα γόνατά της και μου διηγιόταν παραμύθια από τη μέρα που μπόρεσα να κοιτάξω βιβλία με εικόνες, να πάω σινεμά και να δω τηλεόραση. Με ειλικρίνεια μου είχε περιγράψει τον εαυτό της, με την ειλικρίνεια του καλλιτέχνη, που ωραιοποιεί και παραμορφώνει, χρησιμοποιεί υπερβολές, αλλά ποτέ δεν παραιτείται από την προσπάθεια να ζωγραφίζει τον κόσμο γύρω του. Επί χρόνια ένιωθα απέναντί της σαν έφηβος που ενηλικιώθηκε και αμφισβήτησε την οικογένειά του, ύστερα ήρθε η ωριμότητα της συμφιλίωσης, αλλά λίγο αργότερα ήρθε και ο Μπους. Ήταν πια σαν η θεία από την Αμερική να είχε αφόρητα γεράσει, να είχε γίνει μια εγωίστρια, επιθετική γριά που κάθε τόσο τα έκανε όλα λίμπα. Τρίτη βράδυ ήπιαμε μπίρες στην Κυψέλη για τον Ομπάμα, ζητώντας πίσω τη σχέση με τη θεία των αναμνήσεων, τη χώρα που πάντα ήθελε να της αναγνωρίζουμε τη συγγένεια, και την Τετάρτη το πρωί ήταν σαν να είχαμε ψηφίσει. Τετάρτη πρωί ήμουν νοερά στους δρόμους του Σικάγου και ούρλιαζα μεθυσμένη από τις κυψελιώτικες μπίρες, ενώ οι ψύχραιμοι σχολιαστές στο ελληνικό ραδιόφωνο προσπαθούσαν να με φέρουν στα σύγκαλά μου. Εντάξει παιδιά, ευχαριστώ, το εκτιμώ, αλλά δεν πειράζει, αφήστε με λίγες μέρες στη λαίλαπα των συναισθημάτων, στους σπασμούς των δακρύων, στα τραυλίσματα του θριάμβου, θα συνέλθω, θα επιζήσω, θα τα καταφέρω, μην ανησυχείτε....

Ναι, μπορούμε να έχουμε ένα όνειρο

Το αμερικάνικο όνειρο είναι ζωντανό. Και η απόλυτη ενσάρκωσή του είναι ο Μπαράκ Ομπάμα. Το παιδί με καταγωγή από την Κένυα, που μεγάλωσε στις πιο δύσκολες συνθήκες και με μόνο διαβατήριο το χάρισμα, την εξυπνάδα και την εργατικότητα έγινε ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της μεγαλύτερης δύναμης του κόσμου. Oι πολίτες των ΗΠΑ έστησαν ένα νέο ελπιδοφόρο σκηνικό στη χώρα. Ο Ομπάμα μπαίνει στον Λευκό Οίκο με εντολή να φέρει τα πάνω κάτω, να τα αλλάξει όλα σε μια στιγμή που η χώρα του μαστίζεται από τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά το 1929. Θα δούμε κατά πόσον ο κ. Ομπάμα θα μπορέσει να ενισχύσει το ανθρώπινο πρόσωπο της Αμερικής ή αν θα παραμείνει προσκολλημένος στην Αμερική του Γκουαντάναμο, του Αμπού Γκράιμπ και των πολεμόχαρων γερακιών που μόλις χθες σκότωσαν δεκάδες αμάχους στο Αφγανιστάν. ΠΑΡΑ τις ελπίδες που δημιουργεί σε Ευρώπη και Αμερική η εκλογή Ομπάμα, η οικονομική κρίση θα συνεχίσει για μεγάλο διάστημα να χτυπά αλύπητα τους οικονομικά ασθενέστερους. Στη χώρα μας, παρ΄ ότι τα σημάδια της ύφεσης έχουν αρχίσει πλέον να γίνονται ορατά, η κυβέρνηση ακόμη κοσκινίζει τα περίφημα μέτρα ενίσχυσης των φτωχών. Ο κ. Γ. Αλογοσκούφης μόλις χθες έκανε το πρώτο δειλό βήμα. Αντέγραψε το ισπανικό μοντέλο για πάγωμα των στεγαστικών δανείων των ανέργων. Κάτι είναι κι αυτό, μόνο που είναι λίγο- πολύ λίγο γι΄ αυτά που συμβαίνουν και αυτά που πρόκειται να συμβούν. ΟΙ ΜΟΝΟΙ που δείχνουν ότι δήθεν δεν κατάλαβαν τίποτε από την κρίση είναι οι κατασκευαστές ακινήτων. Μάλιστα δίνουν συνεντεύξεις με τις οποίες... προειδοποιούν ότι δεν πρόκειται να ρίξουν τις τιμές, όσο κι αν τα σπίτια τους μένουν απούλητα και οι αγγελίες στις εφημερίδες πολλαπλασιάζονται. Όσο νωρίτερα πάντως καταλάβουν ότι οι χρυσές εποχές με τα κέρδη πάνω από 100% έχουν περάσει οριστικά τόσο καλύτερα για τους ίδιους. ΚΑΤΑ ΤΑ ΑΛΛΑ, στροφή 180 μοιρών έκανε χθες ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, ο οποίος, αν και έδειχνε ώς τώρα ότι δεν διαφωνεί με τον χωρισμό Κράτους- Εκκλησίας, χθες μίλησε για δημοψήφισμα.

Χαλασμένοι πάντα!

ΑΝΤΕ ΝΑ ΄ΣΑΙ «άνθρωπος με ειδικές ανάγκες» και να επιβιώσεις σε αυτήν τη χώρα, και πολύ περισσότερο σε αυτήν την πόλη που λέγεται Αθήνα-Θεός φυλάξοι! Ακόμα και αυτά τα... βαθουλώματα που έχουν κάνει σε ορισμένα πεζοδρόμια τα οποία, υποτίθεται, είναι για να μπορούν οι άνθρωποι με ειδικές ανάγκες να τα ανεβαίνουν ή να τα κατεβαίνουν απρόσκοπτα, είναι στα μαύρα τους τα χάλια: σπασμένα, με λακκούβες, ανώμαλα φτιαγμένα, που ακόμα και αρτιμελής να είσαι κινδυνεύεις να φας τα μούτρα σου, να τσακιστείς και να γίνεις ανάπηρος. Άσε που ελάχιστα κτίρια, ακόμα και δημόσια, έχουν ειδικές ράμπες για κυκλοφορία ατόμων με ειδικές ανάγκες. Γι΄ αυτό, νομίζω, ότι δεν κάνει εντύπωση σε κανέναν το γεγονός ότι οι πιο συχνές αναγγελίες στο Μετρό είναι: «Οι ανελκυστήρες του τάδε σταθμού είναι προσωρινά εκτός λειτουργίας, παρακαλούνται»πάλι... καλά!- «τα άτομα με ειδικές ανάγκες να αποβιβαστούν στον επόμενο ή στον προηγούμενο σταθμό»... Αφήνοντας στην άκρη τη δική μας- των αρτιμελών...συμπεριφορά απέναντι στις ταμπέλες και στις αναγγελίες «οι ανελκυστήρες χρησιμοποιούνται από άτομα με ειδικές ανάγκες»- αλλά όλοι είναι γεμάτοι από τεμπέληδες που βαριούνται να ανεβούν 20 σκαλοπάτια, ρωτώ: Μα, καλά, στην Αττικό Μετρό αφελείς είναι ή μας κοροϊδεύουν; Πώς θα μεταφερθούν οι επιβάτες με ειδικές ανάγκες που θέλουν να κατεβούν στο Πανεπιστήμιο και τους καλούν να αποβιβασθούν στο Σύνταγμα; Πετώντας; Παίρνοντας, φυσικά, ταξί- όσοι έχουν τα χρήματα. Οι άλλοι πώς θα πάνε, μπουσουλώντας ή ζητιανεύοντας; Γιατί, δηλαδή, αυτοί οι συμπολίτες μας να πληρώνουν στο Μετρό το εισιτήριο και να μη μπορούν να πάνε εκεί που θέλουν; Κανονικά, θα έπρεπε να φρόντιζε η Αττικό Μετρό για τη μεταφορά τους. Τέρμα πια το γνωστό «αλλά στην Ελλάδα είμαστε, τι περιμένεις...». Αν δεν μπορούν να τους πάνε στον προορισμό τους, να τους επιστρέφουν τα χρήματα που πληρώνουν οι επιβάτες με ειδικές ανάγκες από τη στιγμή που η Αττικό Μετρό δεν τους προσφέρει τη διαδρομή για την οποία πλήρωσαν.

Η ανατροπή στο σεξ

Φαντάζομαι ότι οι εναπομείναντες οπαδοί του υπαρκτού σοσιαλισμού θα έχουν από σήμερα ακόμα έναν λόγο για να διαμαρτύρονται. Ένα προνόμιο των φτωχών μοιάζει να έχει χαθεί, λένε οι επιστήμονες: το καλό σεξ! Έρευνα που έκανε η Εταιρεία Μελέτης της Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας (ΕΜΑΣ) σε 1.800 ενηλίκους σε όλη την Ελλάδα επί έναν χρόνο, έδειξε ότι, σε αντίθεση με παλαιότερα, τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα δεν έχουν πια καλύτερη απόδοση στο σεξ. Γενικά, όλα όσα ξέρατε για το σεξ πρέπει να τα αναθεωρήσετε. Το καλό κρεβάτι δεν κρατά μαζί ένα ζευγάρι, όπως πιστεύαμε έως τώρα. Οι άνθρωποι σήμερα- σύμφωνα με τα ευρήματα- λένε ότι ενδιαφέρονται πολύ λιγότερο για τις σεξουαλικές ηδονές και θεωρούν μια σχέση καλή όταν προσφέρει χρήμα, κοινωνική ασφάλεια και συντροφιά. Τέσσερις στους δέκα είπαν ότι το πιο σημαντικό στοιχείο στη σχέση είναι η οικονομική κατάσταση, τρεις στους δέκα η συναισθηματική και μόνο ένας στους δέκα το σεξ. Η μόνη κοινή πεποίθηση, που έμεινε όρθια, είναι ότι το σεξ πεθαίνει μέσα στον γάμο. Μόνο 28% των παντρεμένων δήλωσαν ικανοποιημένοι από τη σεξουαλική τους ζωή έναντι 72% των χωρισμένων. Επιπλέον, η στυτική δυσλειτουργία, η κρυφή ασθένεια που βγήκε ξαφνικά στην πρώτη γραμμή, φαίνεται να πλήττει το 77% των νυμφευμένων, έναντι μόλις 8% των διαζευγμένων (ή τόσοι τουλάχιστον το παραδέχθηκαν). Εάν τώρα επιθυμείτε άνδρα με καλή στύση, θα πρέπει να διαλέξετε- σύμφωνα με τα ευρήματα- έναν δημόσιο υπάλληλο ή έναν τεχνίτη και οπωσδήποτε όχι έναν ελεύθερο επαγγελματία. Διαβάζω ότι μόλις 7% των πρώτων και 5% των δεύτερων έχουν αδυναμία στύσης, έναντι 41% των τελευταίων. Κάπου στη μέση βρέθηκαν οι επιστήμονες. Η οικονομική κρίση πλήττει καίρια όχι μόνο τις τράπεζες και τα χρηματιστήρια, αλλά και τον έρωτα. Κραχ και στο σεξ κατέγραψε η έρευνα της ΕΜΑΣ, που βρήκε ότι μόλις το 11% των Ελλήνων κάνει σήμερα έρωτα δύο φορές την εβδομάδα, έναντι 18% το 2007 και 29% το 2006. Οι περισσότεροι ρίχνουν το φταίξιμο στα οικονομικά προβλήματα και αμέσως μετά στο εργασιακό άγχος. Και στη γνωστή αναμέτρηση Αθήνα- Θεσσαλονίκη, σημειώσατε 2. Η συμπρωτεύουσα, όπως και η περιφέρεια, αναφέρει λιγότερα σεξουαλικά προβλήματα. Για να ανακεφαλαιώσουμε, εάν θέλετε καλό σεξ, βρείτε έναν δημόσιο υπάλληλο και μετακομίστε μαζί του στην επαρχία!