Γιορτάστε όπως πρέπει

Μην ακούτε τι λένε για του Αγίου Βαλεντίνου και κάνετε το λάθος να τον σνομπάρετε. Γιορτάστε τον όπως πρέπει, κι αν δεν σας αρέσει η συσκευασία που προσφέρουν τα ανθοπωλεία και τα κοσμηματοπωλεία, βάλτε το δικό σας γούστο. Είναι μεγάλη ευκαιρία αυτή η γιορτή και μακάρι να καθιερωνόταν κάθε μήνα. Μια φορά τον χρόνο δεν φτάνει για τους περιχαρακωμένους νέους. Γιατί δεν ξέρω πώς τα έχουν καταφέρει, αλλά είναι σαν η νέα γενιά να ολοκλήρωσε το όνειρο της ανθρωπότητας, βγάζοντας τον έρωτα από τη ζωή της. Σαν να έφτασε στην πλήρη απελευθέρωση από αυτό τον βασανιστικό μπελά, δεν τον έχει ανάγκη. Οι νέοι περνάνε καλά, δεν βιάζονται να ζευγαρώσουν, να δεσμευτούν, φυλάγονται, προσέχουν, το σκέφτονται δυο φορές. Μπορεί να χορταίνουν εικόνες παιδιόθεν, να τα ξέρουν όλα περί έρωτος και αναπαραγωγής από νήπια και να μην τρελαίνονται από περιέργεια και στέρηση όπως οι προηγούμενες. Μπορεί αυτό να είναι το φυσιολογικό, το σωστό και το ισορροπημένο, μπορεί οι προηγούμενοι να αντιδρούσαν έντονα στο καταπιεστικό καθεστώς που επέβαλλαν μαμάδες και μπαμπάδες, σχολεία και πολιτεία, ρούχα και θεσμοί, και γι΄ αυτό να έκαναν σαν λυσσασμένοι. Ενώ τώρα που απελευθερώθηκε ο έρωτας, να ανακάλυψαν οι νέοι ότι δεν τους χρειάζεται πια και τόσο. Είναι βάσανο, είναι ταλαιπωρία, σπάει τα νεύρα, φέρνει αϋπνία, σε εκθέτει, σου ρουφάει το αίμα, χάνεις τον έλεγχο του εαυτού σου κ.λπ. κ.λπ. Σοβαρή καριέρα δεν μπορείς να κάνεις αν είσαι ερωτευμένος ούτε σπουδές. Πάει πίσω η ζωή, ο προγραμματισμός, τα επιτεύγματα. Ωστόσο μερικοί την πατάνε ακόμα, γι΄ αυτό λέω, επειδή η περιρρέουσα ατμόσφαιρα αν και επιφανειακά ερωτική δεν διευκολύνει, εκμεταλλευτείτε αύριο τον Άγιο Βαλεντίνο, μην τον αφήσετε να περάσει έτσι. Θα κάνει ένα χρόνο να ξανάρθει.

Αθάνατη Ελληνίδα γιαγιά!

Μπαίνει στο λεωφορείο με ύφος «καταρρέω». Μη σας παραπλανά το μαλλί κουνουπίδι και το κραγιόν. Με ταχύτητα και ευελιξία κατσαρίδας πιάνει τη θέση. Και ξάφνου ζωντανεύει. Μπορεί να «θάψει» το μισό σόι, ολόκληρη τη γειτονιά και να πιάσει και λίγο από Τατιανοδρούζα. Στην περίπτωση που το σύστημα κατσαρίδα δεν πιάσει έχει έτοιμη την εναλλακτική. Θα πέσει σχεδόν πάνω σου και θα αρχίσει να μουρμουράει για την ανατροφή σου, το σόι σου, τη γενιά σου. Κι ας είναι εκείνη του κουτιού- διότι πάει για καφεδάκι στην κυρία Κούλα, δύο στάσεις πιο κάτω- και ας είσαι εσύ από τις έξι στο πόδι και έχεις πάει στη δουλειά, το σούπερ μάρκετ, την τράπεζα και κρατάς και καμιά δεκαριά σακούλες. Τα παραπάνω ισχύουν, όμως, μόνο όπου ισχύει και το ενιαίο εισιτήριο του ενός ευρώ. Διότι άμα έχει κανά μεγάλο χάπενινγκ, του τύπου ήρθε η θαυματουργή εικόνα του αγίου τάδε από το ξακουστό μοναστήρι της Πέρα Παναγιάς, δύο ώρες θα κάτσει στην ουρά και δεν θα πει κουβέντα. Θα περιμένει υπομονετικά- θα της δώσει δύναμη κι ο άγιος- και δεν πα να ΄χει σαράντα βαθμούς υπό σκιά, δεν πα εκείνη να έχει πίεση είκοσι δύο. Εκεί! Θα ΄χει το νου της μη σκάσει και καμιά κάμερα να την κάνει τη δήλωση, να τη δει και η απέναντι γειτόνισσα να σκάσει. Ύστερα θα πιάσει στασίδι μπροστά στην τηλεόραση. Κι αρχίζει να τα βάζει με «όλες αυτές που είναι λες και φοράνε μάσκα από τα μπότοξ». Μετά θα δει σε κάνα ρεπορτάζ τη Σοφία Λόρεν ή την Μπριζίτ Μπαρντό. Και θα τις λυπηθεί «τις καημένες μες τη ρυτίδα είναι». Και ύστερα θα τα πάρει στο κρανίο με τη Ζωζώ Σαπουντζάκη που «κρατιέται η ρουφιάνα». Μην τολμήσεις εκεί να τη ρωτήσεις αν είναι η Ζωζώ κανά δυο χρόνια πιο μεγάλη από εκείνη (με ή χωρίς πλαστή ταυτότητα δεν έχει και πολλή σημασία). «Αυτή παιδάκι μου είναι γυναίκα της νύχτας. Μην το ψάχνεις». Ε, ύστερα από όλα αυτά και αφού έμαθες πως το καλύτερο αντιρυτιδικό είναι τα μπουζούκια (και για να το λέει, σοφή είναι λόγω ηλικίας κάτι θα ξέρει) δεν κρατιέσαι και αναφωνείς: Αθάνατη Ελληνίδα Γιαγιά!

Κακόγουστη όπερα

Η κατάληψη της Λυρικής έληξε, οι καταληψίες έφυγαν χωρίς να έχουν κάνει ζημιές. Μπράβο παιδιά, αυτό είναι παρηγορητικό. Αν συγκρίνεις με καταλήψεις στα Πανεπιστήμια καταλήγεις στο συμπέρασμα πως οι άνθρωποι της Τέχνης σέβονται περισσότερο τον χώρο τους από τους ανθρώπους της επιστήμης (αν υποθέσουμε ότι στα Πανεπιστήμια κάνουν καταλήψεις οι φοιτητές). Σίγουρα οι καταληψίες της Λυρικής είχαν μεγαλύτερες φιλοδοξίες, να ελευθερώσουν την Τέχνη από ένα σωρό πράγματα. Όμως την Τέχνη την απελευθερώνεις πάλι με Τέχνη, εκτός αν θες να απελευθερώσεις την Τέχνη από τα δεσμά της ίδιας της ύπαρξής της, να πάψει να είναι Τέχνη. Μπορεί να τη θεωρείς κάτι περιττό, οπότε την καταργείς, όπως προσπαθούν πολλά απολυταρχικά καθεστώτα. Σαν έργο τέχνης η κατάληψη της Λυρικής ήταν κακόγουστο, δεν άξιζε τη διαφήμισή του. Κείμενα απλοϊκά, μπερδεμένα, καμία πρωτοτυπία, παπαγαλίες, κακοχωνεμένοι συνδυασμοί. Δεν υπήρχε γνησιότητα στον λόγο ούτε πνοή στα δρώμενα, καμιά πρωτοτυπία, καμιά δημιουργικότητα. Όπερα θέλησε να είναι κι αυτή, αλλά δεν τα κατάφερε. Ούτε καν όπερα της πεντάρας. Οι αιτίες της κατάληψης όπως τις ανέφεραν οι καταληψίες, το ότι έπαιζε στην Κατοχή η Λυρική ας πούμε, το μόνο που αποδείκνυε ήταν πως οι άνθρωποι που αποφάσισαν να την καταλάβουν για τιμωρία της εβδομήντα χρόνια μετά, δεν έχουν συγκινηθεί ποτέ στη ζωή τους από όπερα. Κακό ξεκίνημα για καλλιτέχνες. Ίσως θεωρούν το είδος ξενόφερτο, δεν έχουν αφήσει να τους αγγίξει, προφυλάσσουν τον εαυτό τους από την καλλιέργεια που χρειάζεσαι για να νιώσεις κάθε έργο τέχνης. Διότι έτσι είναι η Τέχνη, γοητεύει, αλλά πρέπει να είσαι σε θέση να γοητευτείς. Το μόνο που προσέφερε η κατάληψη είναι να εκτιμήσουμε ξανά την ιεραρχία της Τέχνης, την έννοια της μαθητείας και του σεβασμού, της βραδύτητας και των κανόνων.

Ας μάθουμε το σώμα μας

Η έκθεση «Βodies- ένα ταξίδι στο ανθρώπινο σώμα», που φιλοξενείται αυτές τις μέρες στην Τεχνόπολη στο Γκάζι, έχοντας περάσει από δεκαπέντε χώρες με έντεκα εκατομμύρια επισκέπτες, με ξάφνιασε ευχάριστα. Περίμενα αναπαραστάσεις και όχι αληθινά ανθρώπινα σώματα- ολόκληρα ή μέρη τους- που έμαθα ότι έχουν διατηρηθεί έως και το κυτταρικό επίπεδο μέσω μιας πρωτοποριακής διαδικασίας, που λέγεται πολυμερής συντήρηση και χρησιμοποιεί υγρή σιλικόνη (ένα σώμα χρειάζεται για να ετοιμαστεί με αυτόν τον τρόπο έως και έναν χρόνο). Οι μύες διακρίνονται ατόφιοι σε στάσεις πραγματικής κίνησης, καθώς τα σώματα στέκονται όρθια σε αθλητικές στάσεις, με μπάλες και ρακέτες! Τα πραγματικά νεύρα ενός ολόκληρου σώματος, χωρίς τους μυς και τα κόκαλα, κρέμονται σαν μεταξωτές κλωστές από ένα κεφάλι. Μια σπονδυλική στήλη έχει απογυμνωθεί τελείως και ξαπλώνει χωρίς ντροπή σε μια βιτρίνα. Αυθεντικά ανθρώπινα όργανα δείχνουν τη φθορά που παθαίνουν με το κάπνισμα (μπρρρ... οι κατάμαυροι πνεύμονες), το ποτό (ένα σιχαμερό κίτρινο συκώτι) ή τις αρρώστιες (ένας «καμένος» εγκέφαλος από εγκεφαλικό επεισόδιο σε τομή ή ένας απογυμνωμένος από το δέρμα μαστός με καρκίνο). Ακόμα και πραγματικά έμβρυα 5, 8 και 14 εβδομάδων κοιτάνε με τα μικροσκοπικά ματάκια τους επισκέπτες- όσους το αντέξουν. Εκεί διάβασα για πρώτη φορά ότι οι πιο μακρείς μύες μας είναι του γλουτού και τα πιο μεγάλα κύτταρά μας αυτά του νωτιαίου μυελού. Τα μικρότερα; Τα σπερματοζωάρια. Άκουσα επίσης για πρώτη φορά ότι το τικ-τακ της καρδιάς μας δεν οφείλεται στις συσπάσεις της, αλλά στο κλείσιμο των βαλβίδων. Και ότι κάθε σταγόνα από το αίμα μας περνά μια φορά το λεπτό από την καρδιά μας! Συνιστώ, λοιπόν, τα «Βodies» ανεπιφύλακτα, για όλες τις ηλικίες!

Πολλή διαφήμιση πέφτει

Η ταινία της Βαρντάλος διαφημίζει την Ελλάδα και επίσης ξεκινά και το υπουργείο Τουρισμού νέα διαφημιστική καμπάνια για την Ελλάδα, κι όλα αυτά μετά το καλοκαίρι του «Μάμα μία» που διαφήμιζε την Ελλάδα, άσε δε ένα σωρό ταινίες που θα γυρίζονται εδώ τώρα πια, μέχρι και ινδικές, και θα διαφημίζουν την Ελλάδα. Είναι να αναρωτιέται κανείς αν τόσο πολύ διαφήμιση χρειάζεται αυτή τη στιγμή, ή μήπως είναι καλύτερα να αναβληθεί με κάποιο τρόπο; Είναι για διαφήμιση αυτή την εποχή η Ελλάδα ή μήπως είναι καλύτερα να την κρύψουμε κάπου μαζί με μας όλους, να της κάνουμε ένα λίφτινγκ, κάτι, πριν την ξαναβγάλουμε στο κλαρί; Να σενιάρουμε πρώτα λίγο τις εξοχές της, λίγο τους δρόμους, τις εθνικές οδούς, να τις καθαρίσουμε και να ετοιμάσουμε τις χωματερές τις κανονικές, τις επίσημες, τις επιστημονικές όπου θα μαζευτούν όλα τα σκουπίδια της υπαίθρου και θα λάμψει η υπόλοιπη ύπαιθρος; Να συμμαζέψουμε και την πρωτεύουσά της λίγο, να τη συνεφέρουμε, να την περιποιηθούμε, κι όταν ορθοποδήσει να την κοιτάξουμε στα μάτια και να την αγαπήσουμε λίγο περισσότερο και λίγο βαθύτερα πριν τη βγάλουμε ξανά στις αγορές να ανταγωνιστεί τις άλλες ξανθές νότιες ηλιόλουστες και φιλικές πολιτείες. Γιατί δεν αντέχει άλλο τον ανταγωνισμό η γηραιά μας κυρία έτσι που της φορτώσαμε τα μίση και τα πάθη μας να τα κουβαλά στο ταλαίπωρο κορμί της. Ούτε αυτή ούτε οι άλλες, οι οποίες εκεί που φώναζαν και διαμαρτύρονταν για την πυκνή τους δόμηση και την έλλειψη πρασίνου, βρέθηκαν επιπλέον με εγκαύματα τρίτου βαθμού και μώλωπες, να μην ξέρουν πού να κρύψουν τα χάλια τους. Χρειάζονται διακοπές και ξεκούραση πόλεις και χωριά, χρειάζονται φροντίδα και προδέρμ πριν ξαναρχίσει η διαφήμιση της ζηλευτής ομορφιάς τους, δεν τα βγάζουν πέρα...

Δεν γιορτάζω, δεν γιορτάζω...

Κόκκινο δεξιά, κόκκινο αριστερά, κόκκινη καρδούλα από δω, κόκκινο αρκουδάκι από κει. Κάθε βιτρίνα- ακόμη και σε καταστήματα που πωλούν τρόφιμα- σου υπενθυμίζει ότι το Σάββατο γιορτάζω. Όχι δεν είναι της Αγίας Ευανθίας, είναι η γιορτή των ερωτευμένων. Και να τα λουλούδια εκείνη τη μέρα και να τα σοκολατάκια- σε σχήμα μικρής καρδούλας φυσικά- και να τα χνουδωτά ζωάκια με το μπαλονάκι στο χέρι που θα γράφουν «Σ΄ αγαπώ» και σε μια μικρή σακούλα τα σέξι εσώρουχα τυλιγμένα μία κορδέλα- σε κόκκινο χρώμα πάντα. Του Αγίου Βαλεντίνου, σου λέει ο άλλος! «Τι θα κάνετε το Σάββατο;», «Τι δώρο θα του κάνεις;», «Τι δώρο λες να σου πάρει;». Οι απαντήσεις που παίρνουν όσοι έχουν ενθουσιαστεί με το γεγονός ότι φέτος θα μπορέσουν να γιορτάσουν το «Saint Valentine΄s Day» κανονικά και με τον νόμο, αφού πέφτει Σάββατο, μάλλον δεν είναι αυτές που θέλουν να ακούσουν. «Τίποτα το ιδιαίτερο», «Τίποτα», «Τίποτα». Γιατί; Δεν ξέρω αν γιορτάζω στις 14 Φεβρουαρίου. Δεν σημαίνει και δεν μου δίνει κάτι αυτή η μέρα, εκτός από τη δυνατότητα να τη σχολιάζω. Θα είναι ένα Σάββατο σαν όλα τ΄ άλλα: καφές με τις φίλες, ποτό με την παρέα. Μα δεν πρέπει να έχουμε και μία μέρα για να ξεφεύγουμε από τα τετριμμένα; Συμφωνώ. Αλλά γιατί αυτή; Και στην τελική ας επιμείνουμε ελληνικά: ας προτιμήσουμε τον δικό μας Άγιο- απάντηση στον Βαλεντίνο που έρχεται από την Κρήτη. Τον Άγιο Υάκινθο τον γιορτάζουμε στις 3 Ιουλίου- άσε που το καλοκαίρι η γκάμα των δώρων που μπορεί να κάνει κανείς είναι μεγαλύτερη. Πιο εύκολη είναι για παράδειγμα μια κρουαζιέρα στα ελληνικά νησιά... τυλιγμένη με κόκκινη- μερικά πράγματα δεν αλλάζουν κορδέλα!

Κατεβαίνοντας την Κοδριγκτώνος

Στην κυριακάτικη λιακάδα η πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα, τόσο αρνητικά διαφημισμένη τον τελευταίο καιρό, ήταν μια χαρά με τη γιορτή της. Οι παλιοί ντόπιοι είχαν αποφασίσει να εξημερώσουν- με την έννοια που έδινε στη λέξη ο Μικρός Πρίγκιπας - τους νέους ντόπιους, τους μετανάστες που υποτίθεται ότι την έχουν γκέτο και ξεσηκώνουν τους κατοίκους εναντίον τους. Ίσως μια ιδέα είναι, πριν ξεσηκωθείς να τείνεις ένα χέρι φιλίας. Αυτό αποφάσισαν μερικοί από τους γείτονες, και μπράβο τους γιατί χρειάζεται τόλμη να πηγαίνεις κόντρα στο πνεύμα της σύγκρουσης στις μέρες μας. Περνώντας αργά το απόγευμα, την ώρα που έφευγε ο ήλιος, είδα μόνο τον χορό των Αφγανών μπροστά στα σκαλιά της εκκλησίας. Κάποιος έπαιζε ένα μεγάλο τύμπανο και χόρευαν δέκαδώδεκα άντρες σε κύκλο, έναν μάλλον πολεμικό χορό, γιατί χοροπηδούσαν όπως οι Πόντιοι με τα μαχαίρια, αλλά στριφογυρνούσαν κιόλας, μια ολόκληρη στροφή πριν αλλάξουν θέση με τον επόμενο στη σειρά. Ήταν ένας γέρος που τους παρότρυνε, και οι άλλοι νεώτεροι, όλοι μαζί, δεμένοι, αλλά κι ο καθένας μόνος του γιατί έπρεπε να έχουν μεγάλη συγκέντρωση για να πετύχει ο κύκλος που έκαναν περί τον άξονά τους πριν αλλάξουν θέση. Κι ήταν ένας νεαρός, πολύ αδύνατος, σοβαρός, που ύψωνε τα χέρια με τόση έμφυτη χάρη, ανασήκωνε το σώμα με τόση τέχνη, που μου θύμισε μια παράσταση της Πίνας Μπάους που είχα δει κάποτε, και σκέφτηκα ότι αν ήταν εκείνη εκεί, θα τον καλούσε στο μπαλέτο της σίγουρα. Αλλά δεν ήταν εκεί η Πίνα Μπάους, μόνο εμείς οι Κυψελιώτες, που κάνοντας χάζι στη γειτονιά είχαμε ταξιδέψει ξαφνικά ώς τα ασιατικά υψίπεδα, είχαμε βρεθεί με τις φυλές των Καλάς και άλλων θαυμαστών και πολύχρωμων λαών, κατεβαίνοντας απλώς την Κοδριγκτώνος.